“Omdraaien”van het concept.
De aandacht voor en het aantal toepassingen van concepten die gerekend worden tot Het Nieuwe Werken nemen toe. Kenmerkend is het loslaten van klassieke plaats- en tijdgebondenheid voor de kenniswerker. De ervaring laat nu zien dat het benutten er van om een nieuw concept vraagt van organisatorisch functioneren. Nieuwe voorwaarden,systemen, maar bovenal nieuw gedrag van medewerker en vooral leidinggever. Kernwoorden zijn vertrouwen, zelfregulering, autonomie. Woorden ook die voortdurend opduiken in de voorhoede van het denken over organisaties, reeds vanaf de zestiger jaren. Het succes van het nieuwe werken is m.i. veeleer te wijden aan succesvol vorm geven van deze waarden. Het loslaten van plaats – en tijdgebondenheid is dan veeleer een ‘enabler’ dan een bepaler. Dat vraagt er om Het Nieuwe Werken te zien als een vorm van Sociaal Innoveren. Succes wordt dan bepaald door de kracht van het nieuwe organisatieconcept en de veranderingsroute daar naar toe. Niet zozeer door fysieke werkplekinrichting, werk- en thuistijden en ICT ondersteuning,
Levenskunst.
Het mooiste prototype van de Nieuwe Werker is de ‘ZZP-er’ , veelal niet plaats- en tijdgebonden. Van een ZZP-er wordt meer bewustzijn gevraagd t.a.v. aard en hoeveelheid tijd die hij wenst te besteden aan wat ik nu maar even ‘werk’ zal noemen. Idealiter verdwijnt de notie van werk en wordt het een aantal activiteiten in een levensbeeld. Het wordt ‘levenskunst: als het ware werken…..’. Is het geen mooi perspectief de werker in een vaster dienstverband te zien als “ZZP-er”? Deze te zien als ‘levenskunstenaar’ ?
Je krijgt de attractiviteit, het ondernemende gedrag en productiviteit van de ZZP-er. En niet het efficiency verlies van acquisitie, opdracht-afstemming, en alles zelf hoeven regelen.
De paradox van Sturing versus Ruimte.
De meeste van ons leven met de notie dat ruimte en sturing in een communicerend vat zitten. Creëer je van het één meer, dan gaat het ten koste van het ander: een tegenstelling dus. Er is ook een andere visie mogelijk: het zijn beide onafhankelijk van elkaar te beïnvloeden factoren. Het geven van ruimte kan ook samengaan met het geven van meer sturing. Dat wordt begrijpelijker als de sturing vooral gaat over richting en kaders. En als het begrip sturing wordt losgekoppeld van management. Sturing kan in de handen liggen van alle Nieuwe Werkers,als ondernemende initiators en als medebepalers van richting en kaders. Een nieuw perspectief voor Het Nieuwe Werken is dat niet alleen de ruimte toeneemt, maar ook de sturing: een veel dynamischer organisatie.
De rol van de Nieuwe Leidinggever
De leidinggever in Het Nieuwe Werken wordt getypeerd als faciliterend, dienstverlenend met aandacht voor resultaat. Het risico van focus op resultaat kan zijn dat gezocht wordt naar toetstbaarheid en daarmee naar specificiteit. Lastig in team-opereren, in een dynamische omgeving, in een context waar innovatie en creativiteit centraal staan. Medewerkers betrekken bij en doordringen van grotere doelen en richting zou wel eens effectiever kunnen zijn. In plaats van controle op resultaat zou je ook kunnen denken aan een vitaliteits-toets, bijv. gericht op welbevinden, kunstenaarschap, energie, loyaliteit.
Ik ben nog nergens iets tegengekomen over de Nieuwe Leidinggever t.a.v. de aspecten professionaliteit en ethisch/moreel juist handelen van medewerkers. Zou het niet mooi zijn als de energie die voorheen in ‘controle’ geïnvesteerd werd nu besteed wordt aan het ontwikkelen van vakmanschap en juist ethisch/moreel handelen ? Aspecten die in een cultuur van resultaat wel eens onder dreigen te sneeuwen en op langere termijn het resultaat schaden ?
Beperking tot de kenniswerker?
In het licht van bovenstaande perspectief op Het Nieuwe Werken, nu hernoembaar tot “Als het Ware Werken…” lijkt de beperking tot de kenniswerker op zijn minst merkwaardig . Denk maar aan alle vormen van werkstructurering vanaf de jaren zestig. Het gehele gedachtegoed lijkt nog steeds van toepassing, hoewel mogelijk met minder vrijheidgraden vanwege een grotere mate van plaats- en tijdgebonden zijn door de aard van de werkzaamheden.
Oscar Meijn, 9 dec 2010
Zie www.newshoestoday.com , reacties zeer welkom op m.meijn@onsnet.nu of Oscar@newshoestoday.com , 06-55756144
