Onlangs een grote kop in de krant : “Blijven werken beste aanpak voor burnout”. Mijn impulsieve reactie was: wat een onzin. Er wordt weer een eenvoudige oplossing aangereikt voor een bijna altijd individuele en unieke substantiële problematiek die in ernst sterk kan verschillen. Die kan variëren van een relatief lichte vorm van overbelasting met beperkte verschijnselen tot het bijna volledig uitvallen van mentale functies ( tot het met het uitvallen van het vermogen tot lezen/schrijven en luisteren).
Blijven werken hoort wel tot arsenaal van de aanpakken. Alleen onder de voorwaarde dat je redelijk kunt blijven functioneren, dat je praktische mogelijkheden ziet om de overbelasting te reduceren en er zicht is het oplossen van de structurele onderliggende problematiek. Vaak is er sprake van een zekere mismatch tussen het werk en datgene wat de persoon kan, mag en wil. Presterende burnouters lopen het risico vanuit brede kwaliteiten en gevoeligheid voor waardering te verdwalen in werkzaamheden die op gespannen voet staan met hun kernkwaliteiten. Ik herinner me een onderzoeksresultaat waaruit bleek dat uiteindelijk maar 25 % van de burnouters hun oorspronkelijke werk continueerden.
Wat dan wel/anders ?
Mijn eerste punt is de fysieke gesteldheid. Soms is die veronachtzaamd. Het gaat dan om kwaliteit van voeding en conditie. Deze moet op orde gebracht worden. Ik herinner me een effectieve aanpak op de sintelbaan. Burnouters werd gevraagd om iedere dag een duurloop te doen, met de uitdaging om die iedere keer iets langer te doen dan de vorige keer. Bleek zeer bevorderend voor herstel.
Ieder moet daar zijn eigen weg in vinden.
Vaak zijn lichamelijk signalen ontkend/niet gehoord( vermoeidheden/tintelingen/pijnen, veelal van neurofysiologische aard). Dat dient te worden hersteld omdat deze signalen vooral herkend moeten worden als een heel effectief terugkoppelmechanisme. Met de terugkoppeling kan beter en sneller worden ontdekt wat waarom in welke intensiteit belast. Ieder zal weer zijn weg moeten vinden in het arsenaal van mogelijkheden die er bestaan om het contact met het lichaam weer te herstellen. Denk bijvoorbeeld aan fysieke inspanning, vormen van yoga en bio-energetica.
Rust/stilte/reflectievormen die weinig inspanning vergen kunnen sterk ondersteunend werken. Te denken valt aan vormen van meditatie, je in de natuur begeven en waar weinigen aandenken is je in de kunst begeven. Dat laatste kan passief ( er van genieten) of actief zelf gaan doen. Ook hier moet ieder zijn eigen weg vinden.
De crux zit hem vaak in de mismatch tussen persoonlijke kwaliteiten ( capaciteiten, interesses, persoonlijkheid, houding) en wat activiteiten/omstandigheden vragen. Daarbij gaat het zowel over niet werk en werkactiviteiten. Het scherp/bewust in de peiling krijgen van die mismatch is essentieel.
Dan zijn er twee hoofdrichtingen die ontwikkeld kunnen worden:
- kunnen er andere/beter bij de persoon passende vormen gevonden worden om met mismatch-factoren om te gaan ( coping)
- een structurele wijziging in activiteiten en omstandigheden die een persoon beter in zijn persoonlijke bestemming brengen
Wil je dit met resultaat doen, dan is mijns inziens ondersteuning door een hoog vertrouwde en ‘professionele’ hulpverlener onontbeerlijk.
Burnout valt te vangen in de volgende metafoor: Een burnouter heeft een sterke neiging tot volgas , en wel in de hoogste versnelling. Vaak benadert de omgeving hem/haar met: gas terugnemen.. Maar daar zit vaak de fun van hun leven. Pak dat niet af, maar leer een versnelling terug te schakelen.
Dat is een grote uitdaging, die tijd en geduld vergt, vallen en opstaan, en veel bijleren in een fase waar energie ontbreekt. Als regel heb ik opgepikt dat herstel ( grotendeels) even lang duurt als de periode geduurd heeft tussen het eerste moment van overbelasting en het toegeven dat er iets serieus aan de hand is. Dat toegeven en dat je zelf de hoofdrolspeler bent in je eigen verhaal is al grote winst.
Op zoek naar een coach ? Zie www.wending.nu of www.newshoestoday.com/site/whatwedo/coaching/ of bel 06-55751644
